|
Bệnh mủ gan xuất hiện đầu tiên vào mùa lũ năm 1998 ở các tỉnh nuôi cá tra thâm canh phát triển như An Giang, Đồng Tháp và Cần Thơ. Sau đó bệnh lây lan sang các vùng có nuôi cá tra lân cận. Đặc biệt, những năm gần đây bệnh xuất hiện cả ở một số tỉnh mới phát triển nuôi cá tra như Trà Vinh, Bến Tre, Sóc Trăng...
Bệnh mủ gan (còn gọi là bệnh trắng gan, thận mủ) do vi khuẩn Edwardsiella ictaluri gây nên, xuất hiện chủ yếu trên cá tra ở tất cả các giai đoạn phát triển (thỉnh thoảng xuất hiện trên cá basa), nhất là giai đoạn cá giống; gây thiệt hại lớn ở giai đoạn cá cỡ 300-500g. Dấu hiệu bệnh lý: Cá bị bệnh hơi gày, mắt lồi. Nếu bị nặng cá bỏ ăn, bơi lờ đờ trên mặt nước và tỷ lệ chết cao. Xuất hiện nhiều đốm trắng đục cỡ 1-3mm trên gan, thận và lá lách. Bệnh thường xuất hiện vào mùa lũ và cao điểm vào tháng 7-8 (hai năm gần đây bệnh xuất hiện quanh năm). Trong một vụ nuôi, bệnh mủ gan có thể xuất hiện 3-4 lần. Tỷ lệ hao hụt khoảng 10-50%, tuỳ chế độ chăm sóc và vệ sinh ao. Chẩn đoán bệnh: Việc điều trị chỉ có hiệu quả khi phát hiện sớm. Do đó trong quá trình nuôi cần thường xuyên quan sát những biểu hiện của cá để phát hiện bệnh và xử lý kịp thời. Giai đoạn đầu, vài con tách đàn bơi lờ đờ ở đầu hay góc bè hoặc dọc bờ ao và giảm ăn. Kiểm tra một số con thấy các đốm trắng ở gan, thận và lá lách. Cách phòng: Chọn con giống khoẻ, không nhiễm bệnh. Tiệt trùng các dụng cụ như lưới, vợt, sọt, ống dây bằng Chlorine 10-15 g/m3 trong 30 phút; rửa nước sạch và phơi khô. Không vứt cá chết bừa bãi ra sông, rạch, trên mặt đất; cần chôn vào các hố cách ly có rải vôi sống (CaO) để diệt mầm bệnh. Vào mùa dịch bệnh (mùa lũ) không nên cho cá tra, cá ba sa ăn cá tạp tươi sống. Thức ăn cần được nấu chín hoặc sử dụng thức ăn viên. Khi ao có cá bị bệnh mủ gan cần cải tạo kỹ, có thể dùng 15-20 kg vôi rải quanh ao. Trong ao nuôi, luân phiên mỗi tuần sử dụng 2-4 kg CaCO3 và Zeolite/100m3 nước. Duy trì ô xy trong nước trên 2,5 mg/l. Cách trị: Cá bệnh mủ gan chỉ dùng một trong ba loại kháng sinh sau: Enrofloxacin, Ciprofloxacin hoặc Norfloxacin. Liều lượng 0,3-0,5 g/kg thức ăn (hoặc trên 100kg cá nuôi). Bổ sung thêm vitamin C để tăng cường sức đề kháng cho cá. Thuốc được trộn vào thức ăn viên có áo dầu hoặc chất kết dính. Không nên sử dụng thuốc kháng sinh mà vi khuẩn này đã nhờn như Oxytetracylin, Oxolinic acid và Sulphonamides. Chú ý: Không tuỳ tiện kết hợp nhiều loại kháng sinh trị bệnh cùng một lúc. Trước khi thu hoạch một tháng không dùng thuốc kháng sinh.
Nguồn Trung tâm khuyến nông Quốc Gia |