TGĐ Cty CP XNK Thủy-Súc sản Cần Thơ (Cafatex VN), ông Nguyễn Văn Kịch nói với chúng tôi: Anh xem, bà con mình xứng đáng được tôn vinh khi phát triển nghề nuôi cá tra, ba sa trở thành mặt hàng độc đáo, tạo ra một thương hiệu khiến người Mỹ phải "vị nể", dân nuôi cá miền Nam nước Mỹ phải "kêu cứu". Ở Mỹ, chính phủ phải "châm mồi" 20 triệu USD mới gây dựng được nghề nuôi cá da trơn; còn ở ta, chỉ bằng sự cần cù chịu khó của người dân mà đã làm "nên chuyện".
TGĐ Cty CP Mekong (Cần Thơ), ông Lê Việt Hải cho rằng: Chỉ với khoảng 9.000 ha mặt nước nuôi cá đã đem về cho Việt Nam khoản ngoại tệ hàng tỷ USD. Tính ra, mỗi hecta mang về hàng trăm ngàn USD/năm là điều đáng trân trọng; thế thì sao chúng ta lại định bỏ nghề, hoặc có thái độ ứng xử thiếu trân trọng đối với con cá này. Tuy nhiên, nếu phân định tỷ mỷ, rõ ràng thì nỗi lo lớn hơn niềm tự hào. Nghịch lý là rõ ràng nhưng không sao khắc chế được.
Hậu trách nhân
Cơn khủng hoảng thừa cá nguyên liệu cũng vừa tạm lắng, bởi giá cá từ 13.000-14.000 đ/kg nhích lên 16.500-17.000 đ/kg (mức giá có lời), thì bỗng nhiên, tình thế đảo chiều 1800. Lúc này các DN không dám ký hợp đồng XK vì không đảm bảo được nguồn cung hàng từ nông dân. DN từ chỗ bị "lên án", giờ chuyển sang đối tượng phải chịu chê bai.
Ông Bùi Hữu Trí - Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản Cần Thơ (Cafa) cho rằng: Phải nhìn thẳng vào sự thật là một bộ phận người nuôi cá không phải nông dân thực thụ đang thao túng nghề này. Thêm nữa, luật lệ và các quy định dường như cũng không chi phối các đại gia, chủ tiệm vàng, quan chức; Luật thủy sản có nội dung điều tiết, chế tài người nuôi và DN chế biến nhưng gần như không ai bị chi phối. Càng đáng ngại hơn, trong hàng trăm DN xuất khẩu cá, thì số DN có nhà máy chế biến chỉ chiếm 1/3. Người người xuất khẩu, nhà nhà xuất khẩu cá, phẩm chất hàng hóa đưa ra thị trường không đồng đều, giá cả không kiểm soát nổi cũng là yếu tố làm "tổn thương" đến tiếng tăm của con cá.
Nhìn ở góc hẹp của một DN, ông Nguyễn Văn Phấn - TGĐ Cty Hiệp Thanh nhận định: Điều tiết hoạt động nuôi, chế biến và XK sát thực tế nhất, không ai khác hơn, đó là chính quyền các cấp cơ sở và các ngành chức năng ở gần dân và DN nhất. Chính họ, nếu làm tròn trách nhiệm và chức nghiệp của mình, sẽ là cơ hội thuận lợi giúp dân và DN "trở bộ" kịp thời với thị trường.
Ông Võ Hùng Dũng - GĐ VCCI Cần Thơ cũng không ít lần tham gia "Bàn tròn" truyền hình trực tiếp, hội nghị hội viên kêu gọi tính cộng đồng của DN và những người làm kinh tế. Song dường như, tiếng nói các hiệp hội ngành nghề hay hiệp hội quốc gia cũng chưa đủ sức thuyết phục. Phát triển vững bền thương hiệu cho con cá tra, ba sa, cho đến giờ, vấn đề còn đang bỏ ngỏ. Ngẫm ra, muôn sự cũng do con người, tại con người.
